In november heeft Prof. Dr H. Kimmerle

oud-hoogleraar wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, voor ons een lezing gehouden onder de titel:

Interculturele filosofie binnen de geschiedenis van de hermeneutiek.

Toelichting:
In de renaissance en de reformatie werd aan de hermeneutiek de taak toegewezen, moeilijkheden bij het verstaan van teksten uit de antieke Oudheid of uit de Bijbel op te lossen. De zogenaamde hermeneutische cirkel bestond in het heen en weer gaan tussen de delen en het geheel van deze teksten. Schleiermacher maakte van de hermeneutiek de leer van het verstaan in het algemeen. En Heidegger sprak van de hermeneutiek als de leer van het zichzelf verstaan van de mens en de wereld om hem heen. De hermeneutische cirkel werd niet langer als nadeel beschouwd, maar als een noodzakelijke beweging van het verstaan.

Gadamer concretiseert de opvatting van Heidegger door ze toe te passen op het verstaan in de geesteswetenschappen. Hij interpreteert de hermeneutische cirkel als het heen en weer gaan tussen het voorlopige en het stapsgewijs steeds betere verstaan. Dit gebeurt als een dialoog met de geschiedenis’ die telkens tot een gemeenschappelijke opvatting leidt tussen de huidige geesteswetenschapper en de tekst uit zijn geschiedenis.

De intercultureel filosofische dialogen moeten een grotere barrière van vreemdheid overwinnen. Daarom zijn twee stadia nodig: (1) de concentratie op de ander en het luisteren naar zijn opvattingen en (2) de terugkeer naar het eigene en de inventarisatie naar de veranderingen in het eigen denken. De hermeneutische cirkel sluit niet meer. Beide stadia lijken eerder op twee niet helemaal gesloten ovalen. Er zijn overeenkomsten en blijvende verschillen. Niettemin is het verstaan ook hier een ‘oneindige opgave’.

Literatuur o.a.: Heinz Kimmerle, Rückkehr ins Eigene. Die Dimension des Interkulturellen in der Philosophie (Bautz, 2006). Zie tevens op: www.kimmerle.nl

Mededeling:
Onze bijeenkomst op 20 oktober j.l. werd voorafgegaan door een korte algemene ledenvergadering. Hierin is voorgesteld de heer Ir Joost M. Albers te benoemen tot voorzitter van de Vereniging. Dit voorstel is met algemene instemming aangenomen. Voorts is kennisgenomen van het aftreden van de heer Drs Piet Guijt als bestuurslid in verband met gewijzigde werkomstandigheden.
Bijgevoegd is het aangepaste jaarprogramma van de lezingen voor dit jaar. Wegens ziekte is de lezing van de heer Prof. Dr P.H. Schrijvers uitgesteld. De heer M. Willems, psychiater, wilde tot ons grote genoegen hiervoor in de plaats treden.

Wijziging ledenlijst:
Beëindiging lidmaatschap: Mevrouw K. Velthuisen, Balsemienlaan 172, 2555 RG Den Haag

Bulletin nr. 2 - 103e jaargang Amsterdam, 5 november 2009
Secretariaat:
Het Hoogt 249, 1025 GX Amsterdam
020-6322644;
frankwitzen@restricted.nl